Prof. Drs. Jacques Wallage heeft op 20 maart een inleidende lezing gegeven op het lente sympoisum van Inter-Psy in Groningen.  De keynote lezing gaat over angst in het samenleven en kunt u hier vinden.

De afgelopen vier jaar is, in opdracht van het Oranje Fonds, door het instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid (ISW), hard gewerkt aan de ontwikkeling van een Interculturele Effectiviteit Training. Met trots presenteren we dit instrument op 16 april, van 13:00 tot 17:30, in ‘het Kasteel’ in Groningen.

De IET-A is een multimediaal trainingsinstrument dat gericht is op het verhogen van de competenties van mensen uit verschillende culturen om effectief om te gaan met interculturele situaties. Er worden intercultureel lastige situaties getoond waarop de trainee moet reageren. Aan de hand van de reacties krijgt de trainee feedback over zijn interculturele effectiviteit en de daarvoor benodigde competenties.

Tijdens het symposium wordt in plenaire presentaties ingegaan op o.a. de achtergrond, inhoud, organisatie en toepasbaarheid van het instrument. Sprekers vanuit de betrokken organisaties komen aan het woord: Ronald van der Giessen (directeur Oranje Fonds), Prof. Dr. Jan-Pieter van Oudenhoven (ISW, RUG), en Anje Dijk (Talencentrum, RUG).

Naast het plenaire deel kunnen deelnemers in workshops kennismaken met de IET door middel van een minitraining, onder leiding van ervaren IET-trainers. Deelnemers krijgen tevens aan het eind van de dag het handboek ‘Interculturele vaardigheden kun je leren!’ uitgereikt.

Meer informatie over het programma vindt u hier.

U kunt zich aanmelden met dit registratieformulier.

]]> http://www.instituutisw.nl/iet-symposium/feed/ 0 http://www.instituutisw.nl/eindrapport-interculturele-effectiviteit-training/ http://www.instituutisw.nl/eindrapport-interculturele-effectiviteit-training/#comments Fri, 01 Mar 2013 09:10:26 +0000 ISW http://www.instituutisw.nl/?p=3947 Een instrument voor de ontwikkeling van interculturele competenties voor maatschappelijke participatie

Gedurende vier jaar heeft het instituut ISW zich beziggehouden met de ontwikkeling van een Interculturele Effectiviteit Training (IET). Dit project werd gefinancierd door het Oranje Fonds. Naast het trainingsinstrument heeft het project een eindrapport opgeleverd en een bondig handboekje over de achtergrond, de inhoud en het gebruik van de IET.

Het rapport is hier te downloaden.

Het boekje ‘Interculturele vaardigheden kun je leren!’ kunt u aanvragen via het secretariaat: h.r.wiersema@rug.nl

Op 16 april vindt een symposium over de IET plaats in het Kasteel in Groningen, van 13.00 – 17.30. Tijdens het symposium wordt de IET gepresenteerd en wordt in workshops onder leiding van ervaren IET-trainers kennis gemaakt met dit trainingsinstrument. Binnenkort volgt op deze site meer informatie over (de aanmelding voor) het symposium.

Als de grond onder Groningen letterlijk staat te trillen van spanning worden de laatste loodjes gelegd aan het onderhandelingsakkoord over het Europees budget. Op radio 1 wordt uitvoerig gedebatteerd of premier Rutte erin zal slagen de gewenste korting binnen te halen. Langzamerhand druppelt het nieuws binnen. Veel blijft bij het oude: het meeste geld gaat als vanouds naar landbouw en de structuurfondsen.  Een slechte zaak vindt het forum. Een van de inbellers is een andere mening toegedaan. Dankzij landbouwsubsidies hebben Poolse boeren net genoeg middelen van bestaan. Zouden ze dat niet hebben, dan zijn ze genoodzaakt om hier werk te zoeken en verdringen ze de Nederlandse arbeiders met hun goedkope lonen, is zijn betoog. De werking van de arbeidsmarkt in een notendop. De arbeider met de meeste meerwaarde omdat hij goedkoper, productiever of het liefst beide is, heeft de grootste kans op de arbeidsmarkt. Wie in Groningen na afloop van de groentenmarkt rondloopt, ziet voor zijn ogen wat er gebeurt met de onverkoopbare producten. Ze worden als afval weggegooid, vernietigd, erdoor gedraaid. Ook de arbeidsmarkt produceert om het zeer oneerbiedig te verwoorden ‘afvallers’ omdat ze de concurrentiestrijd, hoe oneerlijk deze soms ook is, verliezen.

Afval hoort bij onze moderne samenleving. Vanaf de verlichting is het idee postgevat dat de samenleving te ontwerpen is naar de wensen en behoeften van dat moment. De tragiek is echter dat elk ontwerp afval produceert, zoals Michelangelo brokken marmer overhield bij het uithakken van David. Het beeld is wereldberoemd, maar over de brokstukken is niks bekend. Ze zijn geruisloos verwijderd. Kenmerkend voor onze samenleving vindt Zygmund Bauman dat al het afval stil en onzichtbaar verdwijnt uit het zicht van de burger. Het wordt gedumpt op lege plekken van de samenleving. We danken hieraan de kleine bulten in het Groningse plattenland, de voormalige vuilnisbelten. En Natuurmonumenten dat ontstond als actiegroep tegen de vuilstort in het Naardermeer. Voor de armen en werklozen uit de grote steden hadden we een eeuw geleden nog Veenhuizen, een lege plek in het toenmalige ruige en ontoegankelijke Drenthe.

Voor de opvang van armen en werklozen hebben we de laatste vijftig jaar een sociaal zekerheidsvangnet gecreëerd met een hele industrie van uitkeringsverstrekking, re-integratie, en fraudecontrole. Langzamerhand zijn ze uit beeld verdwenen. Keurig maatschappelijk geparkeerd in de beschermde omgeving van de parkeergarage, maar echt deelnemen aan het verkeer doen ze niet. Een sociale zekerheidsindustrie werkt echter niet naar behoren gezien de vele mensen die een beroep op een uitkering moeten doen. De berg wordt te groot en daar heeft de burger last van. De ingeslagen oplossing is verbluffend van eenvoud; iedereen moet aan de slag.

Het re-integratiebeleid is op economisch denken gestoeld; economische groei voor meer banen en een grotere financiële prikkel door het gat tussen minimumloon en uitkering te vergroten. Maar zelfs al schaffen we de uitkering helemaal af dan nog is niet iedereen in staat een baan te bemachtigen. In 1964, het jaar voor invoering van de bijstandswet, waren er ongeveer 30.000 werklozen bij een economische groei van 8,2% en een zeer hoge nationale arbeidsmoraal (Miljoenennota 1965). Sindsdien zijn de eisen van de arbeidsmarkt hoger geworden en de vraag kleiner, waardoor honderdduizenden mensen blijvend werkloos aan de kant staan. Voor politici is dit moeilijk te verkroppen met als gevolg de ene maatregel na de ander, waardoor er geen dynamischer beleidsterrein is dan die van de sociale zekerheid. Dit alles zonder succes omdat politici geen invloed hebben op de arbeidsmarkt. Zij beslissen immers niet over de personeelsreductie bij ING vanwege langetermijn bedrijfsstrategie.

Met haar maatregelen bekrachtigt de overheid wel het beeld van de winnaars en afvallers. Het falen wordt geïndividualiseerd met als riscio dat het wordt geïnternaliseerd. Voortdurend afgewezen worden versterkt het gevoel een mislukkeling te zijn, dat geen werkgever meer op je zit te wachten. Waarom dan nog solliciteren? Geen baan zoeken is in zo’n situatie een gezonde vorm van coping met een ongewenste situatie en geen vorm van luiheid. Ongeveer driekwart van de werklozen doen aan een of andere vorm van vrijwilligerswerk. Je kunt dan niet meer spreken van leven in ledigheid, maar van het verrichten van maatschappelijk betrokken arbeid analoog aan maatschappelijk betrokken ondernemen. Bedrijven die doen aan maatschappelijk betrokken ondernemen worden hoog gewaardeerd, o.a. omdat zij kosteloos producten of diensten voor goede doelen aanbieden. Werklozen die vrijwilligerswerk in welke vorm en intensiteit dan ook doen, krijgen daar ook niet voor betaald. Ze dragen wel net als maatschappelijk betrokken ondernemers bij aan een aangenaam woon- en leefklimaat. Waarom dan deze arbeid niet hetzelfde waarderen. Maatschappelijk betrokken arbeid biedt immers iedereen de mogelijkheid om zinvol bezig te zijn. En omdat het niet uitgaat van marktwerking, produceert het geen afvallers.

Louis Polstra is lector Arbeidsparticipatie aan de Hanzehogeschool Groningen en parttime verbonden aan de gemeente Groningen als projectleider van de sociale dienst.

Als gevolg van arbeids- en familiemigratie is de culturele diversiteit in Nederland in de afgelopen decennia sterk toegenomen en de verwachting is dat deze trend zich de komende 50 jaar nog verder zal doorzetten (Stoeldraijer & Garssen, 2011). Dit geldt ook voor de werkvloer. Aangezien culturele diversiteit binnen een organisatie grote gevolgen kan hebben voor werkuitkomsten (zoals werktevredenheid en personeelsverloop) is het cruciaal om hier op een zorgvuldige wijze mee om te gaan. Er is veel onderzoek verricht naar de gevolgen van diversiteit. De resultaten van dit onderzoek zijn echter inconsistent en laten zowel negatieve als positieve effecten zien (Joshi & Roh, 2009; Webber & Donahue, 2001). Het uitgangspunt van het huidige project is dat de mate van inclusiviteit van een organisatie bepalend kan zijn voor de uitkomsten van culturele diversiteit. Een inclusieve organisatie wordt beschouwd als een organisatie waarin medewerkers zich, ongeacht hun culturele achtergrond, opgenomen en gewaardeerd voelen (Pless & Maak, 2004).

De kunst is daarom om een organisatie te creëren waarin de processen die ten grondslag liggen aan de positieve effecten van diversiteit gestimuleerd worden en de processen die nadelige effecten tot gevolg hebben tegengegaan worden. Vanuit psychologisch perspectief is de sleutel hiervoor het ontwikkelen van een ‘inclusieve organisatie’. Dit is een organisatie waarin elke werknemer zich, ongeacht zijn of haar culturele achtergrond, opgenomen, erkend en gewaardeerd voelt (Pless & Maak, 2004). Een inclusieve organisatie kan op twee manieren het maximale uit diversiteit halen. Ten eerste hebben medewerkers in een inclusieve organisatie de ruimte om zichzelf te kunnen zijn. Hierdoor worden zij daadwerkelijk in de gelegenheid gesteld om hun eigen ideeën in te brengen. Ten tweede wordt in een inclusieve organisatie een gezamenlijke werkidentiteit gecreëerd. Dit leidt tot positievere interpersoonlijke relaties en daarmee ook tot verbeterde werkuitkomsten (Gaertner, Rust, Dovidio, & Bachman, 1994).

Het doel van het huidige project is tweeledig. Ten eerste heeft het project ten doel om een meetinstrument van inclusie te ontwikkelen en te valideren. Ten tweede zal dit meetinstrument ingezet worden om te onderzoeken wat de kenmerken van een inclusieve organisatie zijn en of het werken in een meer inclusieve werkomgeving samenhangt met een hogere mate van sociaal vertrouwen, positievere individuele werkuitkomsten (zoals werktevredenheid) en verbeterde uitkomsten op organisatieniveau (zoals productiviteit).

Om dit te kunnen bereiken is in het onderzoek allereerst een grondige analyse gemaakt van de kenmerken waarop inclusieve organisaties zich onderscheiden van exclusieve organisaties. Hiertoe zijn semigestructureerde interviews gehouden met 94 werknemers uit verschillende Nederlandse organisaties (waarvan 54 werknemers van een culturele minderheidsgroep en 40 werknemers met een Nederlandse achtergrond). Gebleken is dat de inclusiviteit van een organisatie het grootst is wanneer het contact tussen medewerkers van een verschillende culturele achtergrond aan een aantal voorwaarden voldoet (zie ook Jansen, Otten, & Van der Zee, 2011), zoals: een gelijke status tussen de groepen in contact, een zekere mate van coöperatieve afhankelijkheid tussen werknemers, ruimte voor informeel contact en een positief diversiteitsklimaat op de werkvloer. Deze voorwaarden kwamen ook naar voren in de literatuurstudie die is uitgevoerd.

In de tweede plaats is er een schaal ontwikkeld en gevalideerd om inclusie te meten. Hiertoe zijn pilotstudies onder studenten uitgevoerd om te onderzoeken met welke vragen dit concept het beste gemeten kan worden. In 2010 is dit instrument verder ontwikkeld door de gevoerde interviews met medewerkers te analyseren en door daarnaast gebruik te maken van inzichten uit zowel de literatuur als de andere deelprojecten uit het GAK programma. Dit heeft geresulteerd in een vernieuwd meetinstrument. In 2011 en 2012 is dit vernieuwde instrument in een aantal verschillende steekproeven opnieuw getoetst. Hieruit is gebleken dat de inclusieschaal betrouwbaar en valide is.

In het vervolg van het project zal de aandacht uitgaan naar de vraag of de door ons onderscheiden kenmerken van inclusieve organisaties inderdaad positief samenhangen met indicatoren van sociaal vertrouwen op organisatie- en samenlevingsniveau. Dit toetsen we in een grootschalige en longitudinale studie onder medewerkers van een hogeschool. Daarnaast zullen we gebruik gaan maken van experimenteel onderzoek om de causaliteit van de onderzochte relaties te kunnen vaststellen.

Overzicht van de gerealiseerde tussenproducten

• Jansen, W.S., Vos, M.W. Otten, S., van der Zee, K.I. (2012). Diversiteitsperspectieven. Wat werkt wanneer en voor wie? In S. Otten, A. Dotinga & W.S. Jansen (Eds.). Wanneer werkt diversiteit? Groningen: Instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid. Weerbaarheid. Klik hier voor de publicatie.
• Jansen, W.S., Otten, S. & van der Zee, K.I. (2012). Diversiteitsonderzoek bij Saxion. Groningen: Instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid.
• Jansen, W.S., Otten, S., & Van der Zee, K.I. (2011). Culturele diversiteit. Van probleem naar potentie. Tijdschrift voor coaching, 16-19.
• Jansen, W.S., Otten, S., & Van Oudenhoven-Van der Zee, K.I. (2011). Kenmerken van een inclusieve organisatie. De rol van intercultureel contact. In: Werkt diversiteit? Inclusie en exclusie op de werkvloer (32-39). Rapportage behorende bij ISW symposium op 30 mei 2011. Klik hier voor de publicatie.
• Jansen, W.S., Tanghe, J.L., Otten, S., Van Oudenhoven-van der Zee, K.I., Uphaus, A.C. (2011). Culturele diversiteit bij TNT. Een onderzoek naar diversiteitsbeleid en inclusiviteit. Groningen: Instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid.

The workshop will take place on January 16, 2013, from 3 to 5 pm.

Please inform Anke Munniksma (a.munniksma@rug.nl) before Wednesday December 19 whether you will attend.

The program is as follows:

Gedurende vijf jaar heeft het instituut ISW onderzoek gedaan naar de effectiviteit van mentorprojecten. De 25 mentorprojecten en het onderzoek werden gefinancierd door het Oranje Fonds. Het onderzoek heeft inzichten opgeleverd over succesfactoren en knelpunten op drie verschillende niveaus, namelijk in de organisatie van de mentoringprojecten, de (duurzame) inzet en begeleiding van mentoren, en de effecten op de (psychologische) ontwikkeling van mentees.

Het rapport is hier te downloaden.

De website Sociale Vraagstukken besteedt ook aandacht aan mentoring. Zie bijvoorbeeld het artikel van Menno Vos hier.

Voor het hele artikel klik hier.

In het symposium stond mentoring in drie contexten centraal, namelijk onderwijs, organisaties en buurten. De onderzoekers van het instituut ISW die zich bezighouden met het onderzoek naar de succesvolle procesfactoren en effecten van mentoring presenteerden ’s ochtends hun onderzoek en gingen ’s middags in verschillende deelsessies, samen met een praktijkpartner, dieper in op de resultaten en wat dit betekent voor de praktijk van mentoring.

Hier vindt u de presentaties van:

Nicole Wever, Mentoring bij de politie: ochtend, parallelsessie

Hanneke Pot, Jongerenmentoring in het onderwijs: ochtend, parallelsessie (eindrapport dec 2012)

Menno Vos, Mentoring algemeen

Voor het eindrapport van het project Taalontmoetingen klik hier.

Prof. Dr. Van Karen van Oudenhoven-van der Zee (decaan UniversiteitTwente) gaf vanuit een sociaalwetenschappelijk perspectief een theoretisch kader over hoe mentoring kan bijdragen aan de empowerment van de samenleving. Voor de powerpoint van haar lezing klik hier.

Het verslag van de rest van de dag, met o.a. de lezingen van Ronald van der Giessen (directeur Oranje Fonds), Bernard Welten (fungerend hoofd van de School voor Politie Leiderschap, oud-korpschef van de regiopolitie Groningen en Amsterdam-Amstelland) en Paul Schnabel (directeur Sociaal Cultureel Planbureau), volgt spoedig op deze site.

De website Sociale Vraagstukken besteedt ook aandacht aan het onderwerp mentoring en het ISW-symposium. Zie bijvoorbeeld hier.

Vertrouwen essentieel bij aanpak achterstandswijken!

Verwer en Walberg deden vier jaar lang in samenwerking met o.a. vijf woningcorporaties onderzoek in vier Arnhemse wijken die veel te maken hebben met criminaliteit, variërend van hangjongeren tot drugshandel. Zij concentreerden zich specifiek op de aanpak van overlast en criminaliteit. Ze observeerden tientallen interventies: acties van politie, buurtwachten, de gemeente, de woningcorporaties, hulpverleners en andere instanties. Verwer hield zich daarbij bezig met het onderling vertrouwen van de professionals, Walberg met dat van de bewoners. Beide zijn, samen met het wederzijdse vertrouwen, noodzakelijk om een buurt minder vatbaar te maken voor bijvoorbeeld bendevorming en andere criminaliteit.

Voor meer informatie klik hier.