Instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid

De culturele meerderheid in ons land voelt zich onder andere door de snelle verkleuring van onze samenleving en de dreiging van terroristische aanslagen in toenemende mate onzeker over haar identiteit. Dit leidt tot processen van discriminatie en uitsluiting van minderheidsgroeperingen, bijvoorbeeld in de context van de werkvloer, op scholen en in buurten. Tegelijkertijd leidt ontkenning van belangrijke aspecten van hun persoonlijke identiteit (culturele of religieuze waarden) tot radicalisering bij minderheden, zoals we zien bij islamitische groeperingen. De sleutelvraag van het programma van het instituut ISW is hoe in onze samenleving, en meer concreet in de context van geloofsgemeenschappen, arbeidsorganisaties, scholen en buurten, meer sociale identiteiten gecreëerd kunnen worden met een zogenaamd 'inclusief karakter', d.w.z. waarin leden uit verschillende sociale groepen zich in dezelfde mate opgenomen en gewaardeerd voelen. Deze inclusieve identiteiten zijn identiteiten die gepaard gaan met een gevoel van gemeenschappelijkheid, maar die tegelijkertijd geworteld zijn in een bewustzijn en een erkenning van wederzijdse verschillen en individuele autonomie. Via de vorming van inclusieve identiteiten kan het wederzijds vertrouwen tussen burgers in de samenleving worden versterkt.

Het instituut ISW verenigt topwetenschappers waardoor de kernexpertise die in Nederland (en daarbuiten) op dit onderwerp aanwezig is volledig benut kan worden. Het onderzoek dat wordt verricht, is gericht op relevante maatschappelijke vragen en geschiedt in nauwe samenwerking met praktijkinstellingen. Ontwikkeling en evaluatie van diagnose-instrumenten en interventieprogramma's vormen dan ook een belangrijk onderdeel van de activiteiten van het instituut ISW. Door het multidisciplinaire karakter is het in staat problemen vanuit verschillende invalshoeken te analyseren en aan te pakken en het niveau van een eenzijdige economische, juridische of sociaal-wetenschappelijke benadering te overstijgen.