Sociale determinanten van grensoverschrijdend gedrag bij studenten

Wie denkt aan opgroeiende jongvolwassenen en in het bijzonder aan het studentenleven, denkt al snel aan feestende studenten, alcoholgebruik, vrijheid en experimenteren. Hoewel dit gedrag van alle tijden is en een beetje hoort bij het opgroeien en zelfstandig worden, verschijnen in de media steeds vaker verontrustende berichten over grensoverschrijdend gedrag onder jongeren. Het gaat daarbij om een cluster van gedragingen zoals excessief alcoholgebruik, drugsgebruik en onveilig seksueel contact. Dergelijk gedrag heeft mogelijk nadelige gevolgen voor de gezondheid en persoonlijke ontwikkeling van deze jongeren, maar is mogelijk ook geassocieerd met geweld en criminaliteit. Zorgwekkend is bovendien dat de indruk bestaat dat dit probleemgedrag in de afgelopen jaren sluipenderwijs is toegenomen. Bovendien lijkt dit gedrag steeds meer geaccepteerd als een normaal en vanzelfsprekend onderdeel van het jongeren en studentenleven gezien te worden.

In reactie op deze veronderstelde ontwikkelingen is het Instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid in opdracht van de Politie Groningen daarom een onderzoek gestart naar grensoverschrijdend gedrag onder studenten. De eerste vraag van het onderzoek is of de veronderstelling klopt dat er sprake is van een toename van het probleemgedrag en de acceptatie van deze gedragingen onder studenten, of dat het hierbij gaat om een verandering in de perceptie van het probleem.

De tweede vraag van het onderzoek is wat de determinanten zijn van probleemgedrag bij studenten. Het uitgangspunt is dat sociale normen belangrijke voorspellers zijn van gedrag. Vooral in nieuwe situaties, zoals de overgang van de middelbare school naar de universiteit, kijken mensen naar anderen om te bepalen hoe ze zich behoren te gedragen. Naar verwachting zijn vooral de sociale netwerken en de groepen waar studenten lid van zijn, zoals studenten- en sportverenigingen, een belangrijk voorbeeld voor studenten. Echter, studenten interpreteren het gedrag en de attitudes van anderen vaak verkeerd. Bijvoorbeeld, studenten staan in werkelijkheid minder positief tegenover veel alcohol drinken, dan de meerderheid van de studenten denkt. Deze misinterpretatie van gedrag kunnen normen worden afgeleid die in werkelijkheid niet bestaan. Het informeren van studenten over werkelijke houding van studenten ten opzichte van alcoholgebruik, drugsgebruik, etc. zou een mogelijke interventie zijn om probleemgedrag onder studenten terug te dringen.

Onderzoeker: Marlon Nieuwenhuis, MSc. (m.nieuwenhuis@rug.nl)

Projectleider: prof. dr. Tom Postmes